Roosevelt Island w Nowym Jorku – kolejka linowa, ruiny i spokój za $3

Trzy dolary. Tyle kosztuje przejazd kolejką linową na Roosevelt Island – tą samą czerwoną gondolą, którą Sylvester Stallone jedzie w Demolition Man. 76 metrów nad East River, widok na Manhattan z każdej strony, Queensboro Bridge na wyciągnięcie ręki. Wysiadasz na wyspie i nagle jesteś w innym Nowym Jorku. Wąski skrawek lądu pośrodku rzeki, cisza (jak na NYC, relatywna), zielone parki nad wodą. I historia, której się tu nie spodziewasz, ukryta w gotyckiej ruinie szpitala ospowego, parku czekającym czterdzieści lat na realizację i domu, który przetrwał tu od 1796 roku.

Jak dostać się na Roosevelt Island – kolejka linowa i metro

Roosevelt Island Tramway – jedyna taka kolejka w USA i Kanadzie

Roosevelt Island Tramway to jedyna miejska kolejka linowa w Ameryce Północnej. Przejazd kosztuje $3,00 i zajmuje ok. 4 minut.

Stacja kolejki na Manhattanie mieści się przy 2-iej Alei, między 59-tą a 60-ta ulicą, tuż obok stacji metra Lexington Av/63 St. Trudno ją przegapić, bo od razu widać tę czerwona „gondolę” zawieszoną nad ulicą.

Płatność działa jak wszędzie w nowojorskim transporcie: przykładasz kartę bankową, telefon lub OMNY Card do czytnika i tyle. Stara MetroCard też jeszcze działa, ale MTA stopniowo ją wygasza, więc warto już teraz przyzwyczajać się do OMNY. Jeśli masz tygodniowy abonament, przejazd jest wliczony bez żadnych dopłat.

Kolejka kursuje codziennie mniej więcej od 6:00 rano do 2:30 w nocy, co 7,5-15 minut (częściej w godzinach szczytu). W weekendowe wieczory przy dobrej pogodzie przygotuj się na kolejkę – widoki zachodzącego słońca z gondoli to jeden z nowojorskich klasyków.

Praktyczne szczegóły:

Metro F i M – alternatywa bez widoków

Możesz też dojechać tam metrem: stacja Roosevelt Island obsługiwana jest przez linię F oraz, od grudnia 2025, linię M. Ta nowa opcja przyda się szczególnie jeśli chcesz dojechać z centrum Manhattanu i nie zależy ci na widokach z góry. Bilet jak zwykle – $3,00, ta sama karta lub OMNY.

Co zobaczyć na Roosevelt Island – plan zwiedzania

Wyspa ma zaledwie 3 km długości i ok. 240 metrów szerokości. Można ją spokojnie obejść w 2-3 godziny, chyba że zatrzymasz się na dłużej w parku FDR.

Franklin D. Roosevelt Four Freedoms State Park

Park Four Freedoms to bezpłatny memorial Franklina Roosevelta na południowym krańcu wyspy, z widokiem na ONZ i zachodnie skyline Manhattanu.

Zaprojektował go architekt Louis Kahn w 1974 roku, ale budowę zaczęto dopiero w 2010, a park otwarto w 2012. Kahn tego nie dożył, umarł jeszcze w latach 70-tych. Sama ta historia nadaje miejscu dodatkowy ładunek emocjonalny.

Wchodzisz tam przez aleję lipową, która stopniowo się zwęża i w naturalny sposób prowadzi wzrok w stronę rzeki. Na końcu – granitowy dziedziniec z brązowym popiersiem Roosevelta. Z tego miejsca, gdy spojrzysz na Manhattan, widzisz jednocześnie siedzibę ONZ po lewej i Queensboro Bridge po prawej. Warto usiąść na chwilę.

Renwick Ruin – ruiny szpitala ospowego (Smallpox Hospital)

Renwick Ruin to neogotyckie ruiny szpitala ospowego z 1856 roku – jedyne oficjalnie uznane ruiny w Nowym Jorku.

Szpital dla chorych na ospę, znany jako Renwick Smallpox Hospital, to zabytkowy obiekt położony na południowym krańcu Roosevelt Island w Nowym Jorku. Zaprojektowany przez znanego architekta Jamesa Renwicka Jr., szpital został otwarty w 1856 roku, kiedy obszar ten był znany jako Blackwell’s Island. 

Szpital był pierwszą tego rodzaju placówką w Stanach Zjednoczonych, dedykowaną leczeniu ofiar ospy. Budynek szpitala, wykonany w stylu neogotyckim, był pierwotnie trzykondygnacyjną, dziewięcioprzęsłową strukturą o fasadzie z granitowej okładziny. Szpital miał za zadanie izolować i leczyć pacjentów zarażonych ospą, a w późniejszym czasie służył również jako szkoła pielęgniarska. 

Po wprowadzeniu szczepionki przeciw ospie w końcu XIX wieku, szpital został zamknięty, a budynek z czasem popadł w ruinę.Smallpox Hospital, obecnie często określany jako Renwick Ruin, jest jedyną ruiną w Nowym Jorku, która posiada status zabytku. Od 1995 roku ruiny są oświetlane nocą, co miało na celu zwiększenie świadomości i pozyskanie funduszy na stabilizację struktury. Zawalenie się w 2007 roku fragmentu północnego skrzydła przyspieszyło potrzebę wprowadzenia planów konserwacji.

Dom rodziny Blackwell (Blackwell House)

Jednym z najbardziej znaczących historycznych budynków na Roosevelt Island jest Blackwell House. Zbudowany w 1796 roku dla rodziny Blackwell, której nazwisko nosiła wyspa przez wiele pokoleń, ten uroczy drewniany dom jest szóstym najstarszym domem rolnym w Nowym Jorku. 

Blackwell House jest jedynym budynkiem na wyspie, który przetrwał z czasów, gdy była ona jeszcze własnością prywatną. Obecnie dom ten został odrestaurowany i jest miejscem, w którym przechowywane są historyczne skarby wyspy, a jego wnętrza służą jako przestrzeń wystawowa, opowiadająca historię Roosevelt Island.

Aktualnie można go zwiedzać bezpłatnie od środy do niedzieli (11:00-16:00), choć warto zadzwonić wcześniej pod numer 212-832-4540 żeby potwierdzić czy są wolne miejsca.

Lighthouse Park i latarnia morska na Roosvelt Island

Na północnym krańcu wyspy stoi 15-metrowa latarnia zbudowana w 1872 roku przez więźniów tutejszego zakładu karnego. Dziś jest zabytkiem i uroczym punktem widokowym – dobry cel jeśli chcesz dojść pieszo przez całą wyspę.

Zbudowana w XIX wieku, latarnia ta symbolizuje wytrwałość i zdolność do adaptacji. Oryginalnie zaprojektowana do bezpiecznego prowadzenia statków przez wody East River, z biegiem czasu przystosowała się do zmieniającego się otoczenia i rozwoju Nowego Jorku. Obecnie, mimo że nie pełni już swojej nawigacyjnej roli, wciąż jest kluczowym składnikiem kulturowego i historycznego dziedzictwa wyspy, zachowując swoje miejsce w sercach mieszkańców i odwiedzających.

Cornell Tech Campus i jego nowoczesna architektura

Wizualnie ciekawy (szklane budynki w zderzeniu z reliktem historii) – można przejść przez teren piechotą, choć to raczej punkt na mapie niż osobna atrakcja.

Na przeciwległym biegunie architektonicznym znajduje się kampus Cornell Tech, który jest przykładem nowoczesnej architektury i innowacyjności. Kampus ten, będący częścią Cornell University, został otwarty w 2017 roku i jest jednym z najbardziej technologicznie i środowiskowo zaawansowanych kampusów na świecie. Zaprojektowany z myślą o wspieraniu innowacji i kreatywności, kampus Cornell Tech zawiera takie budynki jak The House at Cornell Tech, pierwszy wysokościowiec mieszkalny zbudowany zgodnie ze standardami Passive House, oraz Tata Innovation Center, budynek współpracy korporacyjnej, w którym mieszczą się innowacyjne firmy pracujące obok przełomowych zespołów akademickich Cornell.

Southpoint Park

Southpoint Park, położony między kampusem Cornell Tech a Franklin D. Roosevelt Four Freedoms State Park, jest kolejnym zielonym zakątkiem na wyspie. Park ten, rozciągający się na około siedmiu akrach, oferuje mieszkańcom i turystom przestrzeń do pikników, spacerów oraz innych aktywności na świeżym powietrzu. W parku znajdują się również historyczne punkty, takie jak ruiny szpitala dla chorych na ospę (Smallpox Hospital) oraz Strecker Lab, dodając terenowi unikalnego charakteru. Southpoint Park, z jego rozległymi trawnikami i ogrodami, stanowi idealne miejsce do relaksu z widokiem na Manhattan i Queens.

Historia Roosevelt Island

Roosevelt Island przez wieki zmieniała nazwy i przeznaczenie – mieściły się tu kolejno farma, więzienie, zakład psychiatryczny i szpital ospowy.
Wyspa, pierwotnie znana jako Minnahanonck przez rdzennych Amerykanów, została zakupiona od plemienia Canarsie przez holenderskiego gubernatora w 1633 roku i przemianowana na Varckens Eylandt, czyli Wyspę Świń, ze względu na hodowlę tych zwierząt. Po przejęciu kontroli nad terenami przez Brytyjczyków, wyspa stała się własnością rodziny Blackwell, od której wzięła swoją kolejną nazwę – Blackwell’s Island. 

W 1828 roku miasto Nowy Jork kupiło wyspę za 32 000 dolarów i zaczęło budować tu instytucje, które niekoniecznie chciało mieć w samym sercu Manhattanu: więzienie, zakład psychiatryczny (Lunatic Asylum, 1839), szpital ospowy (1856), przytułek. Wyspa zyskała reputację miejsca izolacji – wysyłano tu tych, których nie chciano widzieć w centrum.

W XX wieku zmieniono ją na Welfare Island, a w 1973 na Roosevelt Island, na cześć Franklina Delano Roosevelta. W latach 70-tych zaczęła się jej powolna transformacja w nowoczesną dzielnicę mieszkalną. W 1976 uruchomiono kolejkę linową. Dziś wyspa ma ok. 12 000 mieszkańców, kampus uniwersitetu i kilka parków.

Ile czasu potrzeba na Roosevelt Island?

Spacer przez całą wyspę z południa na północ zajmuje ok. 45 minut w spokojnym tempie. Jeśli dodasz:

Wychodzi 2,5-3 godziny na spokojne zwiedzanie całej wyspy. Większość turystów przyjeżdża tu kolejką linową, odwiedza Franklin D. Roosevelt Park i wraca – to ok. 1,5 godziny.

Czy na Roosevelt Island jest gdzie coś zjeść?

Przy Main Street znajdziesz kilka kawiarni, bar i restaurację, wystarczy na lunch lub kawę. Nie ma tu luksusowych restauracji ani turystycznej infrastruktury gastronomicznej. Jeśli planujesz dłuższy pobyt, warto zabrać kanapkę i zjeść w parku Four Freedoms, to i tak przyjemniejsze niż lokal przy ulicy.

Sobotni targ (Roosevelt Island Farmers Market) przy Chapel of the Good Shepherd to dobra opcja od wiosny do jesieni, w godzinach ok. 6:00-15:00.

Roosevelt Island Tramway

Będąc na Roosvelt Island, koniecznie wypróbuj kolejkę linową Roosevelt Island Tram na podróż powrotną na Manhattan. To coś, co polecam z całego serca, zwłaszcza jeśli nie przerażają Cię wysokości. Ta krótka, ale fascynująca przejażdżka zaoferuje Ci niepowtarzalne widoki na rzekę i panoramę Manhattanu – takie, których z trudem doświadczysz z innej perspektywy.

Miłośnicy filmów na pewno rozpoznają tę kolejkę z różnych scen, w tym z filmów o Spidermanie, gdzie miasto (i jego różne środki transportu!) staje się niemal żywym bohaterem. Osobiście, podróż tym środkiem transportu najbardziej kojarzy mi się ze sceną z „Nocnego Jastrzębia”, filmu z Sylvestrem Stallone. To prawda, to już starsza produkcja, ale wspomnienie tej sceny wciąż silnie rezonuje.

Historia i rola Roosevelt Island Tramway

Roosevelt Island Tramway została otwarta w maju 1976 roku i była pierwszą tego typu kolejką w Stanach Zjednoczonych, używaną do codziennego transportu miejskiego. Początkowo kolejka miała być tymczasowym rozwiązaniem, mającym na celu zapewnienie transportu dla mieszkańców wyspy w oczekiwaniu na ukończenie połączenia metrem. Jednakże, z czasem stała się ona integralną częścią systemu transportowego miasta, obsługując miliony pasażerów i stając się ikoną Nowego Jorku

Po wielu latach eksploatacji, w 2010 roku kolejka przeszła kompleksową modernizację, podczas której zaktualizowano kabiny i systemy, aby zapewnić jeszcze większe bezpieczeństwo i komfort podróży.Dziś, Roosevelt Island Tramway jest nie tylko świadkiem historii i rozwoju Wyspy Roosevelta, ale również symbolem innowacyjności i adaptacji miasta do potrzeb swoich mieszkańców. Kolejka linowa jest ważnym elementem komunikacyjnym, łączącym Roosevelt Island z resztą Nowego Jorku, i pozostaje jednym z bardziej oryginalnych sposobów na podziwianie miasta z lotu ptaka.

Najczęstsze pytania o Roosevelt Island

Podsumowanie

Roosevelt Island, wąska wyspa położona na East River, jest jednym z tych miejsc w Nowym Jorku, które zdecydowanie warto odwiedzić. Choć może nie być tak znana jak inne atrakcje NYC, oferuje unikalne doświadczenia i niesamowite widoki, które trudno znaleźć gdzie indziej w mieście.

Podróż na wyspę kolejką Roosevelt Island Tramway zapewnia niezapomniane wrażenia z możliwością podziwiania Nowego Jorku z góry. Przejazd nad Ed Koch Queensboro Bridge oferuje pasażerom spektakularne panoramy, które na długo pozostają w pamięci.

Roosevelt Island to nie tylko miejsce z pięknymi widokami. Wyspa ta kryje w sobie bogatą historię, od czasów, gdy była znana jako Blackwell’s Island, po współczesne atrakcje takie jak nowoczesny kampus Cornell Tech. Dzięki swoim parkom, takim jak Franklin D. Roosevelt Four Freedoms State Park i Southpoint Park, Roosevelt Island jest idealnym miejscem na spokojny spacer czy piknik z widokiem na pulsujące życiem miasto.

Linki: